Tensometr – czym jest i jak działa?

Tensometr to urządzenie, o którego istnieniu większość laików nie ma prawdopodobnie pojęcia. Jednak warto wiedzieć, że bez tych niewielkich, precyzyjnych sprzętów nie byłoby możliwe prawidłowe funkcjonowanie wielu złożonych układów, z których korzystamy każdego dnia. Czym dokładnie są czujniki tensometryczne? Gdzie się je stosuje?

Mechanizm działania tensometru

Za pomocą tensometru mierzone są odkształcenia, jakie pod wpływem sił zewnętrznych pojawiają się w materiale pomiarowym. Tensometr pokaże nam więc, jakie efekty wywołuje ściskanie, zgniatanie, lub też rozciąganie danego materiału. Tensometry w zależności od typu budowy charakteryzują się różnymi zakresami możliwych pomiarów. Oraz zróżnicowanym stopniem czułości pomiarowej. 

W zależności od oczekiwań wiązanych z danym pomiarem, rodzaju i lokalizacji materiału, oraz zasobności budżetu, osoby korzystające w swojej pracy z tensometrów sięgają po dopasowany do ich potrzeb typ tego urządzenia. Współcześnie często korzysta się z tensometrów oporowych. Jednak prócz nich funkcjonują również droższe tensometry mechaniczne. A także czujniki tensometryczne typu pneumatycznego, strunowego czy optycznego.

Tensometry oporowe – niezmiennie popularne

Wśród wielu dostępnych fachowcom rodzajów tensometrów, szczególnie rozpowszechnione stały się tak zwane tensometry oporowe bądź elektrooporowe. Czujniki te umieszczane są za pomocą specjalistycznego kleju w kilku odległych od siebie miejscach mierzonego materiału. A zmiany zachodzące w zakresie oporności informują mierzącego o zakresie oraz rodzaju powstałych odkształceń. 

Ten konkretny rodzaj tensometrów sprawdza się doskonale w wielu dziedzinach przemysłu przede wszystkim z uwagi na znaczny poziom odporności na warunki atmosferyczne, satysfakcjonującą czułość pomiaru oraz stosunkowo niskie koszta eksploatacji. Z drugiej strony, przyklejone w ten sposób czujniki nadają się wyłącznie do jednorazowego użytku. Toteż pozostałe rodzaje tensometrów, działające na innych zasadach, do tej pory znajdują zastosowanie tam, gdzie liczy się w pierwszej mierze trwałość czujników.

Gdzie wykorzystywane są tensometry?

Czujniki tego rodzaju okazują się w zasadzie niezastąpione wszędzie tam, gdzie konieczny jest precyzyjny pomiar wagi konkretnego przedmiotu, pojazdu bądź substancji. Pojawiają się w niewielkich wagach kuchennych czy jubilerskich. Gdzie liczy się przede wszystkim wiarygodne wskazanie wagi co do grama. Ale stanowią także niezbędną część konstrukcyjną na potężnych platformach wagowych, stosowanych na autostradach, w kopalniach, w dokach załadunkowych oraz szeregu innych miejsc. 

W przypadku wag platformowych dużego formatu, a także wag zbiornikowych, zastosowanie pojedynczego czujnika lub nawet zestawu kilku z nich z pewnością okazałoby się niewystarczające. By pomiar dostarczany przez tensometr mógł być jak najbardziej dokładny. Dla tego rodzaju urządzeń tworzone są specjalne systemy tensometryczne.  Dostarczające danych z różnych obszarów materiału. Dobór odpowiedniego typu tensometru do warunków zewnętrznych oraz regularne serwisowanie i wymiana czujników są w stanie zagwarantować pomiary o znacznej czułości. Kluczowe dla niezliczonych gałęzi przemysłu i gospodarki.