Gnojówka z wrotyczu może pełnić dwie funkcje: dostarczać roślinom azotu i potasu oraz ograniczać występowanie części szkodników. Przygotowuje się ją ze świeżego ziela w proporcji 1 kg na 10 l wody, a fermentacja trwa zwykle 2–4 tygodnie. Ze względu na toksyczność wrotyczu podczas pracy trzeba używać rękawic.
Dlaczego warto stosować wrotycz w ogrodzie?
Gnojówka powstaje przez fermentację ziela wrotyczu pospolitego (Tanacetum vulgare) w wodzie. Zawiera składniki pokarmowe, między innymi azot i potas, dlatego po rozcieńczeniu może służyć do podlewania roślin o dużym zapotrzebowaniu na składniki mineralne.
Wrotycz zawiera także olejki eteryczne i tujon. Substancje te odpowiadają za intensywny zapach oraz działanie odstraszające wobec części szkodników, takich jak mszyce, przędziorki, mączliki czy niektóre larwy owadów. Preparat nie zastępuje jednak oceny skali problemu ani wszystkich metod ochrony roślin.
Jak przygotować gnojówkę z wrotyczu?
Do przygotowania użyj świeżego ziela, czyli liści, łodyg i kwiatostanów. Najlepiej zebrać je w okresie kwitnienia, a następnie rozdrobnić, aby fermentacja przebiegała sprawniej. Potrzebne będą też plastikowe wiadro, woda i materiał do przykrycia naczynia.
Proces przygotowania wygląda następująco:
- Odważ 1 kg świeżego ziela i pokrój je na mniejsze kawałki.
- Włóż roślinę do plastikowego wiadra i zalej 10 l wody.
- Przykryj naczynie ściereczką albo luźno dopasowaną pokrywką. Nie zamykaj go szczelnie, ponieważ podczas fermentacji powstają gazy.
- Odstaw wiadro w zacienione miejsce na 2–4 tygodnie i raz dziennie wymieszaj zawartość.
- Gdy piana zniknie, a ciecz stanie się ciemnobrązowa i klarowniejsza, przecedź preparat przez sito lub gazę.
Czas fermentacji zależy między innymi od temperatury. W cieple proces przebiega szybciej, w chłodnym miejscu może się wydłużyć. Gotową ciecz przelej do opisanych pojemników i przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu. Resztki roślinne można przeznaczyć na kompost, jeśli nie będą miały kontaktu z dziećmi ani zwierzętami.
Na co uważać podczas przygotowania?
Wrotycz jest rośliną toksyczną. Tujon obecny w jej tkankach może być szkodliwy po spożyciu, dlatego podczas zbioru, rozdrabniania, mieszania i przelewania gnojówki zakładaj rękawice ochronne. Nie używaj naczyń przeznaczonych do żywności i dokładnie umyj narzędzia po pracy.
Preparat przechowuj poza zasięgiem dzieci i zwierząt. Oprysk wykonuj rano, wieczorem albo w pochmurny dzień. Pełne słońce i wysoka temperatura zwiększają ryzyko uszkodzenia liści. Przed zastosowaniem na większej powierzchni sprawdź działanie rozcieńczonego preparatu na kilku roślinach.
Jak stosować gnojówkę do nawożenia i ochrony?
Stężenie trzeba dopasować do celu. Do nawożenia gleby stosuje się inne rozcieńczenie niż do oprysku liści. Gnojówkę zawsze odmierzaj, używając tej samej jednostki, na przykład litra lub szklanki.
| Zastosowanie | Cel lub szkodnik | Proporcja gnojówka:woda |
|---|---|---|
| Podlewanie gleby | Nawożenie roślin azotem i potasem | 1:10 |
| Oprysk roślin | Mszyce i część szkodników żerujących na liściach | 1:15 |
| Podlewanie gleby | Pędraki i inne larwy żerujące przy korzeniach | Stosuj ostrożnie, po wcześniejszym rozcieńczeniu |
Roztwór do nawożenia wlej bezpośrednio na wilgotną glebę wokół roślin, a nie na suche liście. W przypadku oprysku dokładnie zwilż obie strony liści, ale nie doprowadzaj do spływania cieczy z rośliny. Zabieg można powtórzyć, jeśli po kilku dniach nadal widać szkodniki, jednak każdorazowo obserwuj reakcję roślin.
Dla jakich roślin nadaje się gnojówka z wrotyczu?
Jako nawóz najlepiej stosować ją przy roślinach, które mają większe zapotrzebowanie na składniki pokarmowe. Nie ma potrzeby regularnego zasilania nią grochu i fasoli, ponieważ rośliny motylkowe współpracują z bakteriami wiążącymi azot atmosferyczny.
W ogrodzie gnojówkę można przeznaczyć przede wszystkim dla następujących grup roślin:
- Warzywa – pomidory, ogórki, kapusta, ziemniaki, cukinia i seler.
- Warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych – papryka oraz inne rośliny uprawiane na żyznej, regularnie podlewanej glebie.
- Rośliny ozdobne – róże, hortensje, dalie, pelargonie, begonie i lilie.
- Rośliny sadownicze – maliny i truskawki, po zastosowaniu rozcieńczonego preparatu na glebę.
Wrotycz może ograniczać obecność różnych szkodników, lecz jego działanie zależy od gatunku, fazy rozwoju owadów i warunków pogodowych. Najczęściej preparat wykorzystuje się przy następujących problemach:
- mszyce i przędziorki żerujące na liściach,
- mączliki oraz inne drobne owady ssące,
- pędraki i opuchlaki obecne w glebie,
- część larw owadów oraz mrówki na ścieżkach i w pobliżu mrowisk.
Gnojówka z wrotyczu sprawdzi się jako uzupełnienie pielęgnacji ogrodu, ale wymaga rozcieńczenia, właściwego terminu aplikacji i ostrożnego obchodzenia się z toksycznym zielem.
Artykuł ma charakter informacyjny. Wrotycz jest rośliną toksyczną, dlatego preparatów z jego udziałem nie należy spożywać ani stosować na częściach roślin przeznaczonych do bezpośredniego jedzenia bez zachowania odpowiedniego okresu ostrożności.
