Buraki sieje się wtedy, gdy gleba osiągnie odpowiednią temperaturę i nie jest zbyt mokra, a nie w sztywno ustalonym dniu. Burak cukrowy potrzebuje na głębokości 10 cm co najmniej 5°C, pastewny około 6°C, a ćwikłowy 8–10°C. Przed siewem trzeba także sprawdzić wilgotność podłoża i prognozę przymrozków.
| Rodzaj buraka | Orientacyjny termin | Temperatura gleby na 10 cm |
|---|---|---|
| Burak cukrowy | Marzec–kwiecień | Co najmniej 5°C, korzystnie 5–8°C |
| Burak ćwikłowy | Kwiecień–lipiec, zależnie od przeznaczenia | Około 8–10°C |
| Burak pastewny | Kwiecień–początek maja | Około 6°C |
Jak sprawdzić, czy ziemia jest gotowa na siew?
Najważniejszy pomiar wykonuje się na głębokości około 10 cm, czyli w warstwie, w której znajdą się nasiona. Możesz użyć termometru glebowego albo zwykłego termometru z sondą. Pomiar warto powtórzyć w kilku miejscach, najlepiej rano i po południu, ponieważ temperatura podłoża zmienia się w ciągu dnia.
Sama temperatura nie wystarczy. Gleba powinna być wilgotna, lecz nie rozmazana i nie zlepiać się na narzędziach. Jeżeli po ściśnięciu w dłoni tworzy mokrą, plastyczną bryłę, z wjazdem na pole lub zagon trzeba poczekać. Zbyt sucha warstwa wierzchnia także utrudnia równomierne kiełkowanie.
Przed podjęciem decyzji sprawdź następujące warunki:
- Temperatura gleby na głębokości 10 cm utrzymuje się na poziomie wymaganym przez dany rodzaj buraka.
- Podłoże jest wilgotne, ale nie maże się i nie przykleja nadmiernie do narzędzi.
- Wierzchnia warstwa jest wyrównana, rozluźniona i pozbawiona dużych brył.
- Prognoza nie zapowiada długiego ochłodzenia ani silnych przymrozków po wschodach.
Nie wjeżdżaj w zbyt mokrą glebę. Koła i narzędzia zagęszczają podłoże, niszczą jego strukturę i mogą utworzyć podeszwę, przez którą korzenie rozwijają się gorzej. Późniejsze przesuszenie takiego miejsca sprzyja także zaskorupianiu, a młode siewki mają wtedy trudności z przebiciem się na powierzchnię.
Burak cukrowy – dlaczego liczy się wczesny siew?
Siew buraka cukrowego
Burak cukrowy sieje się zwykle od końca marca do kwietnia, ale termin regionalnie może się przesuwać. W cieplejszych rejonach prace rozpoczynają się wcześniej, natomiast na chłodniejszych stanowiskach trzeba poczekać, aż gleba osiągnie co najmniej 5°C i będzie możliwy bezpieczny przejazd.
Wczesny siew wydłuża okres wegetacji, dzięki czemu rośliny mają więcej czasu na rozwój liści i przyrost korzenia. Nie oznacza to jednak, że należy siać za wszelką cenę. Zimna gleba wydłuża kiełkowanie, zwiększa ryzyko nierównomiernych wschodów i może sprzyjać chorobom siewek. Z kolei opóźnienie siewu skraca okres wzrostu, którego później nie zawsze da się nadrobić.
Siew buraka ćwikłowego
Termin siewu buraka ćwikłowego zależy od planowanego zbioru. Na wczesną botwinę wysiewa się go zwykle w kwietniu, gdy gleba osiągnie co najmniej 8°C. Buraki przeznaczone do letniego lub jesiennego spożycia można siać od końca kwietnia do połowy maja.
Jeśli celem są większe korzenie do przechowywania, siew przypada najczęściej od końca maja do początku lipca. Późniejszy termin pozwala uzyskać plon jesienny, ale trzeba uwzględnić długość okresu wegetacji konkretnej odmiany. Siew w połowie lipca ma sens głównie w uprawach przeznaczonych do przetwórstwa.
Siew buraka pastewnego
Burak pastewny wysiewa się zazwyczaj nieco później niż cukrowy, od drugiej dekady kwietnia do początku maja. Gleba powinna mieć około 6°C, właściwą wilgotność i strukturę umożliwiającą szybkie wschody. Zbyt późny siew ogranicza czas potrzebny na wytworzenie dużych korzeni.
Jak przygotować stanowisko i ustawić głębokość siewu?
Przygotowanie gleby powinno pozostawić równą, drobnoziarnistą warstwę siewną, ale bez nadmiernego rozpylenia. Wielokrotne przejazdy broną lub kultywatorem mogą przesuszyć wierzchnią warstwę i pogorszyć podsiąkanie wody.
- Sprawdź temperaturę gleby na głębokości 10 cm w kilku miejscach.
- Oceń wilgotność, ściskając niewielką ilość ziemi w dłoni.
- Wyrównaj stanowisko i usuń większe bryły, nie wykonując zbędnych przejazdów.
- Ustaw siewnik tak, aby nasiona trafiły na jednakową głębokość.
Nasiona buraków wysiewa się najczęściej na głębokości 2–3 cm. Na lżejszej, szybciej przesychającej glebie można siać głębiej, natomiast na ciężkiej lub podatnej na zaskorupianie płycej. W przypadku buraka cukrowego spotyka się także głębokość do 3–5 cm, zależnie od wilgotności, struktury i jakości przygotowania stanowiska.
Równa głębokość siewu ma duże znaczenie dla wyrównanych wschodów. Zbyt głębokie umieszczenie nasion opóźnia pojawienie się siewek, a zbyt płytkie zwiększa ryzyko ich przesuszenia. Po siewie trzeba obserwować prognozy, ponieważ intensywne opady mogą zamulić powierzchnię gleby i doprowadzić do zaskorupienia.
Najważniejsza zasada przy wyborze terminu
Najpierw oceń temperaturę i wilgotność gleby, potem sprawdź prognozę, a dopiero na końcu odnieś warunki do kalendarza. Dla buraka cukrowego priorytetem jest możliwie wczesny, ale bezpieczny siew. Przy buraku ćwikłowym termin łatwiej dopasować do celu uprawy – botwinę sieje się wcześniej, a korzenie do przechowywania później.
